Ransomware là gì? Đây là loại phần mềm độc hại tống tiền người dùng đang trở thành mối đe dọa ngày càng lớn trên thị trường crypto. Trong khi nhiều người nghĩ rằng virus là vấn đề chính, ransomware lại đang tấn công mạnh mẽ và gây thiệt hại nặng nề hơn bao giờ hết, đặc biệt là trong ngành crypto. Để bảo vệ tài sản kỹ thuật số của mình, các nhà đầu tư và tổ chức cần nắm vững các biện pháp phòng chống. Hãy cùng TraderForex tìm hiểu cách bảo vệ khỏi mối nguy này trong bài viết dưới đây.
Ransomware là gì?
Đối với lĩnh vực tiền điện tử cùng với tài chính số, Ransomware là mã độc tống tiền là một hành vi mang tính nguy hiểm cao đối với an ninh mạng, vì thế cộng đồng cần phải đề phòng về vấn đề này. Ransomware cũng chính là một loại phần mềm độc hại được tạo ra nhằm chiếm quyền kiểm soát hay thiết bị của nạn nhân. Khi thiết bị đã bị khóa, tin tặc sẽ yêu cầu chủ sở hữu phải chi trả một khoản tiền cuộc nhất định để lấy lại quyền quản lý.
Vậy tại sao Ransomware lại nguy hiểm đến lĩnh vực Crypto? Điều này là do chính cách thanh toán khi bị tốn tiền. Hacker sẽ yêu cầu nạn nhân chuyển tiền thông qua các loại tiền điện tử như BTC. Nguyên nhân là vì giao dịch bằng tiền crypto sẽ có tính bảo mật danh tính cao, khó có thể truy lùng ra dấu vết và không bị đảo ngược. Vì thế, Crypto chính là mục tiêu thanh toán hàng đầu của hacker khi yêu cầu nạn nhân đưa tiền chuộc.
Phân loại tấn công mã độc tống tiền
Với phần nội dung đầu tiên chắc bạn cũng nắm được khái quát về khái niệm mã độc Ransomware là gì rồi phải không? Tiếp theo đây chúng tôi sẽ đưa bạn đi tìm hiểu các loại Ransomware phổ biến. Hiện tại, tấn công mã độc tống tiền được chia thành 2 loại chính sau đây:
- Mã độc hóa dữ liệu – Crypto Ransomware: Đây là một phương thức tấn công thường thấy, dùng những thuật toán được mã hóa rườm rà như AES hay RSA để biến tất cả tệp tin của người dùng thành dạng không thể đọc được. Dù cho khi lưu trữ dữ liệu trên ví cứng hay máy tính riêng, khi đã bị tấn công Crypto Ransomware có thể khiến toàn bộ mất đi toàn bộ dữ liệu nếu không sao lưu.
- Mã độc khóa thiết bị – Locker Ransomware: Không tấn công vào dữ liệu mà Locker Ransomware sẽ khóa toàn bộ thiết bị như PC hay điện thoại di động, điều này cản trở chủ sở hữu không thể truy cập bất kỳ phần mềm nào. Khi đã bị vô hiệu hóa, tất cả hoạt động giao dịch hay quản lý tài sản mã hóa đều không thể thực hiện được.
Dù là nhà đầu tư không có nhiều kinh nghiệm hay trader lâu năm, việc nhận biết và đưa ra biện pháp phòng tránh là điều cực kỳ quan trọng giúp bạn giảm thiểu rủi ro. Nhà đầu tư cần phân tích biểu đồ, biết cách bảo vệ bản thân trên thị trường tiền điện tử đầy biến động này.
Cách thức hoạt động của Ransomware trong Crypto
Với các trader khi gia nhập vào thị trường Crypto, việc biết cách thức tấn công Ransomware là điều quan trọng giúp bạn bảo vệ tài sản tránh xa những cuộc tấn công gây bất lợi. Trên hệ sinh thái chuỗi khối, tại đây phần lớn mọi thứ đều phi tập trung và không thể quản lý toàn diện, mã độc tống tiền không chỉ hướng đến dữ liệu cá nhân mà còn tấn công vào ví tiền điện tử của nạn nhân.
Quá trình thực hiện cuộc tấn công Ransomware
Thường thì tin tặc sẽ không tấn công ngay mà họ thực hiện theo trình tự các bước dưới đây:
- Bước 1 – Phát tán mã độc: Người tấn công sẽ dẫn dắt nhà đầu tư nhấp vào đường link độc hại thông qua email giả (thường mạo danh sàn giao dịch, ví điện tử hay cảnh báo bảo mật), phần mềm miễn phí đã được hacker chỉnh sửa, lợi những những lỗ hổng trên hệ thống để tấn công.
- Bước 2 – Mã hóa dữ liệu: Sau khi xâm nhập hệ thống thành công, mã độc tống tiền sẽ liên kết ngay với máy chủ và được hacker kiểm soát, sau đó sẽ sử dụng khóa công khai nhằm mã hóa tất cả dữ liệu. Khóa giải mã chỉ có hacker biết được.
- Bước 3 – Gửi yêu cầu chuộc tiền: Nhà đầu tư sẽ nhận được thông báo với yêu cầu chuyển tiền chuộc (thường dùng BTC hay các loại tiền mã hóa theo yêu cầu của tin tặc) để lấy lại dữ liệu hay quyền truy cập ví, hệ thống.
- Bước 4 – Có hoặc không giải mã: Dù cho nạn nhân có chấp nhận chi trả tiền chuộc, thì chưa chắc hacker đưa khóa giải mã cho bạn. Cũng có nhiều trường hợp, dù cho nạn nhân đã gửi tiền chuộc nhưng dữ liệu cũng không lấy lại được.
Ransomware được mã hóa dữ liệu bằng kỹ thuật nào?
Đối với tấn công Ransomware không sử dụng những mã hóa đơn giản mà hacker sẽ dùng các thuật toán phức tạp được liên kết giữa hai dạng sau đây:
- Mã hóa đối xứng – Symmetric: Chẳng hạn như AES, hỗ trợ quy trình mã hóa thực hiện nhanh, nhất là khối lượng dữ liệu lớn như tệp ví cứng hay tài liệu cá nhân.
- Mã hóa bất đối xứng – Asymmetric: Ví dụ như RSA, sử dụng để bảo vệ khóa giải mã nên rất khó để nhà đầu tư thiết lập khóa dù biết đến thuật toán.
Bên cạnh đó, có nhiều phiên bản mã độc tống tiền áp dụng chiến thuật mã hóa một phần tệp. Được hiểu là chúng chỉ mã hóa những phần quan trong trong tệp tin, khiến dữ liệu không thể hoạt động và không mất nhiều thời gian tấn công, giúp quá trình tấn công diễn ra nhanh chóng và khó phát hiện.
Tại sao tiền mã hóa lại trở thành công cụ thanh toán ưu tiên của hacker?
Mục đích lựa chọn BTC của các cuộc tấn công Ransomware là gì? Hầu như các cuộc tấn công Ransomware đều yêu cầu các nạn nhân chuộc tiền bằng crypto. Đó không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên mà họ có mục đích cụ thể. Crypto là một hình thức thanh toán tốt nhất đối với những hành vi trái pháp luật. Nguyên nhân là do:
Giao dịch có tính ẩn dịch và khó truy vết dấu tích
Khác với các tài khoản ngân hàng thông thường sẽ gắn với tên thật, địa chỉ và giấy tờ định danh cụ thể, còn với ví điện tử lại không cần dùng sẽ những thông tin cá nhân người sử dụng, trừ việc bạn giao dịch tại sàn có yêu cầu xác minh danh tính. Qua đây giúp các hacker dễ dàng che giấu danh tính của mình.
Hệ thống phi tập trung khó quản lý
Giao dịch tiền điện tử được thực hiện giữa các vú crypto với nhau, được lưu lại trên chuỗi khối. Mặc dù thông tin giao dịch được công khai nhưng việc biết được danh tính thực sự của người thực hiện là điều không hề dễ dàng. Đối với hệ thống ngân hàng có thể sẽ bị phong tỏa hay giám sát, còn chuỗi khối giúp nhà đầu tư tránh bị truy lùng thông tin khi giao dịch.
Thanh toán xuyên biên giới
Chỉ cần thiết bị của nhà đầu tư có kết nối với Internet và ví điện tử, tin tặc có thể nhận tiền chuộc dù cho đang ở bất kỳ đâu, quốc gia nào, luật lệ hay múi giờ khác nhau. Đây là ưu điểm nổi trội của lĩnh vực tiền mã hóa, mang tính tiện lợi nên trở thành địa điểm để các tội phạm xuyên biên giới hoành hành.
Bitcoin là tiền “ưa thích” của các tội phạm
Theo như những báo cáo từ an ninh mạng, khoản tiền chuộc trung bình của cuộc tấn công mã độc tống tiền ở mức 300 USD. Trong đó, đồng BTC vẫn là lựa chọn hàng đầu của bọn tội phạm, vì đồng tiền rất nổi tiếng và được sử dụng phổ biến, đặc biệt Bitcoin sở hữu thanh khoản lớn và dễ dàng chuyển đổi thành tiền fiat.
Những biến thể đặc biệt nguy hiểm trong tiền điện tử
Hiện nay, Ransomware đã phát triển thành nhiều dạng nguy hiểm khác nhau, không bó buộc trong việc Crypto Ransomware hay Locker Ransomware, với những biến thể nghiên trọng đã gây ra nhiều thiệt hại nặng nề hơn. Dưới đây là các loại Ransomware được sử dụng rộng rãi và có mức độ nguy hiểm hơn so với các dạng thông thường:
Crypto-Malware
Crypto-Malware là một dạng Malware có nhiều nguy hiểm, sự hình thành của phần mềm độc hại này song song với sự phát triển mạnh của thị trường Crypto. Không chỉ mã hóa dữ liệu hay khóa thiết bị, crypto-malware còn thực hiện khai thác tài nguyên CPU của nạn nhân để tiến hành đào crypto mà họ không hề biết đến. Hành động này khiến máy tính người dùng bị ảnh hưởng tài nguyên, thậm chí bị hacker lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ransomware-as-a-Service (RaaS)
Ransomware-as-a-Service (RaaS) là một hình thức kinh doanh mới, các hacker không có kỹ năng chuyên môn vẫn có thể tấn công bằng cách thuê dịch vụ Ransomware, chỉ cần có tiền là bạn có thể trở thành kẻ tấn công dù cho không hiểu biết nhiều về mặt kỹ thuật. RaaS ngày càng mở rộng quy mô hoạt động, củng cố những tội phạm mạng ngày càng lộng hành hơn.
Xem thêm:
Spyware là gì? Cách phần mềm gián điệp theo dõi và đánh cắp dữ liệu
Keylogger là gì? Hiểu về công cụ ghi lại thao tác bàn phím cực nguy hiểm
Các biến thể Ransomware nổi tiếng hiện nay
Xuất hiện nhiều biến thể sẽ khiến các nhà đầu tư khó có thể nhận biết được, việc phòng ngừa cũng trở nên khó khăn hơn. Dưới đây là các biến thể Ransomware phổ biến:
- WannaCry: Biến thể này từng có vụ việc gây chấn động trên thị trường. Cụ thể vào năm 2017, WannaCry đã tấn công đến hơn 230.000 máy tính tại 150 quốc gia trên toàn thế giới, điều này khiến các tổ chức lớn nhỏ ngày chịu thiệt hại nặng nề. Tuy đã có các bản cập nhật mới nhất về bảo mật, nhưng WannaCry vẫn là một ví dụ nổi bật về biến thể Ransomware.
- Ryuk: Tập trung tấn công những doanh nghiệp lớn và mục tiêu là chiếm đoạt khối tài sản khổng lồ. Ryuk đã tấn công nhiều tổ chức lớn trên thị trường, chiếm đoạt đến 705 BTC khoảng 125 tỷ VND.
- Sodinokibi (REvil): Hình thức này đã tận dụng những lỗ hổng trong bảo mật của Oracle WebLogic nhằm tấn công cơ sở dữ liệu. Tại Texas từng xảy ra cuộc tấn công REvil nổi tiếng khi xâm nhập đến 22 cơ sở, yêu cầu số tiền chuộc đến 2.5 triệu USD.
Biện pháp phòng ngừa và giải quyết khi bị tấn công Ransomware
Trên lĩnh vực tiền điện tử, việc giúp tài sản an toàn không chỉ là hoạt động áp dụng chiến lược hợp lý mà còn tránh để tài sản rơi vào tầm ngắm của các tin tặc. Dưới đây là một số biện pháp ngăn chặn và xử lý Ransomware là gì:
Cách phòng tránh Ransomware
- Sao lưu dữ liệu theo định kỳ: Để có thể bảo vệ thông tin mật, bạn cần thường xuyên sao lưu lên đám mây hay vào những thiết bị lưu trữ bên ngoài như ổ cứng rời. Qua đây giúp bạn có thể khôi phục lại dữ liệu ngay khi bị tấn công.
- Đề phòng trước những email: Tuyệt đối không nên mở những tệp đính kèm trong email khi chưa rõ nguồn gốc gửi đến, nhất là những tệp có đuôi .exe, .dmg, hay những tệp có chứa mã độc hại. Đây là những hoạt động quá phổ biến về tấn công mã độc tống tiền bằng phishing.
- Thường xuyên cập nhật các phần mềm: Nhà đầu tư cần phải chắc chắn hệ điều hành cùng với các phần mềm của mình luôn được cập nhật mới nhất. Điều này giúp các lỗ hổng trên hệ thống sẽ được lấp đầy, tránh bị tin tặc xâm nhập thông qua những lỗ hổng.
- Giáo dục nhận thức về an ninh mạng: Nên tổ chức các buổi đào tạo nhận về về mức độ nguy hiểm của tấn công mạng, truyền tải những kiến thức về dấu hiệu nhận biết một cuộc tấn công. Đây cũng là một bước vô cùng quan trọng để phòng tránh tấn công Ransomware.
- Các giải pháp kỹ thuật: Cần thiết lập những phần mềm ngăn chặn Ransomware, dùng đến các biện pháp bảo mật chắc chắn ơn như 2FA đẻ giúp tài khoản và ví điện tử được bảo vệ an toàn.
Cách giải quyết khi bị tấn công Ransomware
- Hãy cô lập hệ thống bị nhiễm: Khi phát hiện hệ thống của mình bị nhiễm Ransomware, bạn hãy ngay lập tức dừng kết nối máy tính hay thiết bị với mạng trực tuyến nhằm ngắt kết nối với máy chủ của tin tặc, từ đó hạn chế trường hợp lan rộng ra nhiều dữ liệu, phần mềm quan trọng khác.
- Xác định loại Ransomware: Hãy xác định loại Ransomware mà bạn đang bị tấn công, qua đây giúp đưa ra những biện pháp xử lý hợp lý, như tìm các công cụ giải mã phù hợp hay thông tin cung cấp từ cơ quan an ninh mạng.
- Phục hồi từ bản sao lưu: Trong trường hợp bạn sao lưu trước đó, hãy thực hiện khôi phục dữ liệu từ bản sao lưu. Đây là biện pháp tối ưu nhất giúp bạn lấy lại thông tin mà không cần phải trả tiền chuộc cho hacker.
- Nhờ sự trợ giúp của các chuyên gia an ninh mạng: Nếu bạn không biết xử lý như thế nào cho phù hợp, hãy liên hệ với những chuyên gia về an ninh mạng để họ phân tích và tìm ra cách xử lý tốt nhất.
- Không trả tiền chuộc: Khi bạn bị tấn công thì không nên chi trả tiền chuộc theo yêu cầu của tin tặc, dù bạn có trả hay không thì chưa chắc hacker sẽ đưa khóa giải mã cho bạn, khả năng cao bạn có thể trở thành mục tiêu nhắm đến cho lần tấn công tiếp theo.
Xu hướng phát triển Ransomware sau này
Ransomware ngày càng có những biến chủng tinh vi hơn, mức độ nghiêm trọng cũng gia tăng theo. Những tội phạm luôn tìm cách làm mới hình thức tấn công để đạt được kết tốt hơn cũng như che giấu hành vi của mình. Các xu hướng dưới đây có thể trở thành nguy cơ lớn trong tương lai:
- Tấn công chọn lọc vào doanh nghiệp quy mô lớn: Trong thời gian gần đây, Ransomware thường nhắm đến những doanh nghiệp lớn, nhất là tổ chức sở hữu nhiều tài sản. Điều này gây ra thiệt hại nặng nề và số tiền chuộc cũng lớn hơn.
- Kết hợp với đánh cắp dữ liệu trước khi mã hóa: Biến thể mới của Ransomware mà bạn cần chú ý là Double Extortion, tin tặc vừa mã hóa dữ liệu vừa lấy đi các thông tin quan trọng để ép buộc nạn nhân đưa tiền chuộc. Nhà đầu tư nhanh chóng đáp ứng nhu cầu khi sợ thông tin mật bị lan rộng trên thị trường hay bán cho thị trường đen.
- Phát triển biến thể cho thiết bị di động và IoT: Thiết bị di động và IoT hiện nay cũng trở thành mục tiêu của cuộc tấn công Ransomware. Những thiết bị này không có nhiều cách thức bảo vệ và là nơi chứa nhiều thông tin cá nhân quan trọng, vì thể cũng dễ hiểu tại sao thiết bị di động và IoT lại thường xuyên bị tấn công bởi mã độc tống tiền.
- Dùng AI để thiết lập nên các chiến dịch phishing phức tạp hơn: Nhờ vào trí tuệ nhân tạo mà hình thức tấn công phishing trở nên tinh vi hơn, khó có thể nhận biết. Các tin tặc sẽ dùng Ai để làm giả email hay trang web giúp với những phiên bản uy tín, nạn nhân dễ dàng tin tưởng và bị tấn công Ransomware mà không hề biết.
Kết luận
Toàn bộ bài viết trên Traderforex đã đưa bạn đi tìm hiểu về Ransomware là gì và các thông tin liên quan đến hình thức tấn công này. Tấn công mã độc tống tiền đã rất phổ biến trên thị trường Crypto hiện nay, khiến các cá nhân và doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ lộ thông tin mật và mất đi tài sản của mình. Vì thế, các bạn cần tìm hiểu kỹ về hình thức tấn công Ransomware để nhận biết và có cách giải quyết hợp lý.
Tôi là Lê Võ Trọng Tú, một Trader Full Time với đam mê phân tích và nhiệt huyết với những con số. Hãy kết nối và chia sẻ cùng chúng tôi – TraderForex. Tôi không hứa sẽ giúp bạn “giàu nhanh”, nhưng tôi sẽ cung cấp cho bạn những “công cụ” để tạo đà phát triển tốt nhất có thể.
