Cryptojacking là hình thức tấn công mạng âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm, khi hacker chiếm quyền thiết bị để bí mật khai thác tiền điện tử. Bạn có thể không nhận ra, nhưng laptop chậm bất thường có thể là dấu hiệu đã bị lợi dụng đào coin trái phép. Hình thức này đang ngày càng phổ biến với nhiều phương thức tinh vi như tấn công phần mềm hay chuỗi cung ứng. Vậy cryptojacking hoạt động ra sao và làm sao để phòng tránh? Cùng TraderForex tìm hiểu ngay để bảo vệ thiết bị và tài sản số của bạn!
Khái niệm về Cryptojacking
Được biết, Cryptojacking là một phương thức tấn công trực tuyến vô cùng nguy hiểm, hacker sẽ thực hiện hành vi trong yên lặng và tận dụng tài nguyên máy tính của nạn nhân nhằm khai thác crypto mà họ không hề hay biết. Dễ hiểu hơn, thiết bị của người dùng đang được người khác sử dụng để đào coin, tuy nhiên bạn không thể nhận biết và chịu khoản phí lớn như tiền điện, linh kiện bị bào mòn, hiệu suất giảm nhanh chóng.
Cryptojacking ngày càng phổ biến trên thị trường. Dựa theo số liệu của Kaspersky Lab, chỉ với 3 tháng đầu năm 2021, trên thế giới đã có đến hơn 432.000 nhà đầu tư trải qua tấn công Cryptojacking. Không chỉ dừng lại ở đó, nguy cơ con số này ngày càng tăng trưởng diện rộng gây ra nhiều nguy hiểm cho cộng động và cả thị trường.
Cơ chế hoạt động của Cryptojacking
Cryptojacking là hình thức khai thác tiền mã hoá trái phép diễn ra âm thầm, khó phát hiện. Toàn bộ quá trình thường được hacker thực hiện theo ba giai đoạn chính, với từng bước đều được ngụy trang kỹ lưỡng để không bị phát hiện.
Chiếm quyền kiểm soát thiết bị
Bước đầu tiên trong chuỗi tấn công là tìm cách xâm nhập vào máy tính, điện thoại hoặc bất kỳ thiết bị nào có thể xử lý thuật toán đào coin. Kẻ tấn công thường tận dụng các điểm yếu bảo mật hoặc sự bất cẩn của người dùng để cài mã độc vào hệ thống:
- Lừa đảo qua giao tiếp: Hacker giả mạo email, tin nhắn hoặc thông báo từ những nguồn uy tín để đánh lừa người dùng nhấp vào liên kết độc hại hoặc tải về tệp đính kèm. Một khi file được mở, mã độc sẽ tự động cài vào thiết bị.
- Cài mã qua trình duyệt: Một số website hoặc banner quảng cáo có thể chứa đoạn mã JavaScript khai thác CPU. Khi người dùng truy cập, đoạn mã sẽ âm thầm chạy và chiếm dụng tài nguyên xử lý mà không cần cài đặt gì thêm.
- Ứng dụng crack và phần mềm lậu: Các công cụ bẻ khoá, file patch, hoặc phần mềm tải từ nguồn không chính thống thường bị nhúng sẵn mã độc. Ngay khi cài đặt xong, thiết bị đã bị kiểm soát mà người dùng không hay biết.
Kích hoạt mã khai thác tiền mã hoá
Sau khi đã kiểm soát thiết bị, hacker sẽ triển khai mã khai thác (mining script) để bắt đầu quá trình đào coin mà không cần sự đồng ý của người dùng:
- Mã khai thác sẽ hoạt động âm thầm trong nền, không hiển thị dưới dạng ứng dụng nên rất khó bị nhận ra.
- Một số mã độc còn có khả năng lây lan qua mạng nội bộ, mở rộng phạm vi kiểm soát sang các máy tính khác trong cùng hệ thống như văn phòng hoặc gia đình.
- Để tránh bị phát hiện, chúng thường giới hạn công suất khai thác nhằm giữ cho thiết bị không bị quá nóng hay chậm rõ rệt.
Rút coin về ví riêng của hacker
Tất cả phần thưởng từ quá trình đào coin đều được chuyển tự động về ví tiền mã hoá do hacker kiểm soát. Loại coin thường được sử dụng là các đồng có tính ẩn danh cao như Monero (XMR), giúp kẻ tấn công che giấu danh tính và dấu vết dòng tiền.
Trong khi đó, người bị hại sẽ phải đối mặt với nhiều hậu quả rõ rệt:
- Tăng chi phí điện: Hệ thống phải vận hành liên tục, tiêu tốn điện năng dù người dùng không sử dụng gì đáng kể.
- Hiệu suất máy giảm: Máy tính thường xuyên bị chậm, treo, hoặc nóng lên bất thường, ảnh hưởng tới công việc hàng ngày.
- Thiết bị nhanh hỏng: Việc khai thác quá tải trong thời gian dài sẽ làm giảm tuổi thọ linh kiện, dẫn tới hư hỏng sớm và tốn thêm chi phí sửa chữa hoặc thay mới.
Các hình thức tấn công Cryptojacking được sử dụng nhiều hiện nay
Ở thời điểm hiện tại, tin tặc sử dụng nhiều các thức khác nhau để tiến hành tấn công Cryptojacking. Tuy nhiên, trong số đó phổ biến nhất là 2 hình thức sau:
Tấn công bằng tệp tin (File-based Cryptojacking)
Hình thức này được tin tặc cài đặt mã khai thác coin vào thiết bị nạn nhân, đòi hỏi người dùng phải tải về và thiết lập một tệp tin có mã độc hại. Hình thức lây nhiễm:
- Email mạo danh: Tin tặc sẽ gửi email với tiêu đề bắt mắt hoặc khẩn cấp, có chứa file mã độc. Chỉ cần người dùng mở file là ngay lập tức thiết bị của bạn sẽ nhiễm độc.
- Phần mềm crack hay không có nguồn gốc rõ ràng: Đối với các ứng dụng lậu, công cụ mở khóa bản quyền cũng là phương tiện được tin tặc nhắm đến nhằm lan rộng mã đào coin.
- Yêu cầu cài đặt trực tiếp: Một số mã độc yêu cầu phải cài đặt mới thể hoạt động, thường có vỏ bọc là phần mềm tiện ích hay công cụ được sử dụng rộng rãi.
Đối với cách thức tấn công này, khi đã cài vào máy tính nạn nhân sẽ hoạt động khi bạn bật máy dù cho không mở bất kỳ trình duyệt nào cả.
Tấn công thông qua trình duyệt (Browser-based Cryptojacking)
Đối với hình thức đào coin này sẽ được kích hoạt ngay khi bạn mở một trang web có chứa mã độc, bạn không cần thực hiện bất kỳ thao tác nào. Mã độc được hình thành bằng JavaScript, vì thế chỉ khi truy cập vào website là hoạt động khai thác coin đã được diễn ra.
- Không để lại bất kỳ dấu hiệu nhận biết nào trên ổ cứng vì không có tệp tin nào cài đặt trên thiết bị.
- Khó nhận biết, nhất là các nhà đầu tư không rành về mảng kỹ thuật.
- Thường cấy vào các quảng cáo, tranh blog, trang web bị tấn công, tuy nhiên những điều này người dùng không hề hay biết.
Cách tấn công qua trình duyệt mang lại nhiều nguy hiểm khi cần nhà đầu tư click vào website nhiễm độc là thiết bị của bạn đã bị hacker sử dụng để khai thác coin.
Những ảnh hưởng và hậu quả của tấn công Cryptojacking
Ảnh hưởng của Cryptojacking là gì? Trên thực tế, hành vi tấn công Cryptojacking ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động của nhà đầu tư, khiến thiết bị dùng của trader nhanh chóng giảm chất lượng. Bên cạnh đó, nó còn tác động đến nhiều doanh nghiệp trên thị trường. Cùng Traderforex tìm hiểu ngay nhé.
Cá nhân nhà đầu tư
Khi thiết bị của bạn bị hacker sử dụng để khai thác coin trái phép, hiệu suất sẽ giảm mạnh mẽ. Thiết bị sẽ hoạt động chậm, treo máy thường xuyên dù cho bạn chỉ truy cập vào những ứng dụng cơ bản.
Ngoài ra, thiết bị của người dùng dễ bị nóng lên một cách bất thường dù cho bản thân không chơi game, giải quyết các tác vụ nặng. Qua đây cũng thấy được CPU hay GPU đang bị đào ở mức cao thường xuyên làm cho hệ thống chịu tác động nặng.
Nếu tình trạng này diễn ra trong thời gian dài, việc dùng quá nhiều sẽ làm cho linh kiện phần cứng như chip, card đồ họa, quạt tản nhiệt sẽ dần suy yếu. Khiến thiết bị xuống cấp nhanh chóng, thường xuyên sửa chữa với khoản phí cao.
Bên cạnh đó, bạn cũng thấy được hóa đơn tiền điện tăng cao dù mọi hoạt động đều diễn ra như thông thường, điều này là do thiết bị hoạt động liên tục bởi hacker sử dụng để khai thác tiền điện tử.
Các doanh nghiệp
Cryptojacking cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến doanh nghiệp, có thể là nghiêm trọng hơn so với các nhà đầu tư. Hệ thống mạng trong doanh nghiệp khi bị cài mã khai thác sẽ làm cho toàn bộ máy chủ, máy trạm hoạt động chậm, hiệu suất làm việc suy giảm. Đối với những công việc yêu cầu sự nhanh chóng cũng bị đình trệ và gián đoạn thường xuyên.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần bỏ ra chi phí cao để bảo dưỡng và sửa chữa khi thiết bị bị tác động nặng nề. Lúc này, có thể sẽ thay linh kiện hay nâng cấp sớm làm cho ngân sách IT gia tăng.
Đặc biệt, có thể hacker sẽ lấy các thông dữ liệu của doanh nghiệp khiến nạn nhân rơi vào thế khó. Khi tin tặc đã cài mã độc vào hệ thống để khai thác coin, họ cũng có thể cài đặt thêm các phần mềm khác nhằm lấy những thông tin quan trọng, làm ảnh hưởng đến độ uy tín và cả tài chính.
Dấu hiệu nhận biết bị tấn công Cryptojacking là gì?
Với những nhà đầu tư mới, khi nắm được các dấu hiệu nhận biết tấn công Cryptojacking sẽ giúp bạn ngăn chặn được trường hợp này xảy ra, bảo vệ tài sản và hệ thống của mình. Dưới đây Traderforex đã liệt kê là một số dấu hiệu thường gặp:
- Hiệu suất máy suy giảm nhanh chóng: Nhiều ứng dụng đơn giản lại hoạt động rất chậm, thường xuyên đối mặt với tình trạng đơ máy, lag. Điều này vẫn cứ xảy ra dù cho bạn không sử dụng nhiều phần mềm hay tác vụ nặng.
- Máy dễ dàng nóng chỉ với các thao tác đơn giản: Thiết bị sẽ nóng lên mà không rõ nguyên nhân, quạt tản nhiệt hoạt động thường xuyên và phát ra tiếng to.
- CPU/GPU bị khai thác khi chưa cho phép: Dù cho bạn không chạy các phần mềm nặng hay thức hiện bất kỳ cuộc giao dịch nào, chỉ số dùng CPU hay GPU vẫn ở mức cao, đây là dấu hiệu nhận biết mà bạn cần phải nắm.
- Lượng tiêu thụ điện tăng cao: Dù cho bạn vẫn hoạt động bình thường như mọi tháng nhưng hóa đơn tiền điện lại cao bất thường. Có thể thiết bị của bạn đã bị hacker tấn công Cryptojacking.
- Có tiến trình lạ trên hệ thống: Khi kiểm tra Task Manager (Windows) hay Activity Monitor (Mac), nhà đầu tư sẽ thấy các tiến trình lạ không sử dụng lượng tài nguyên lớn.
Các loại coin được hacker nhắm đến để khai thác khi tấn công Cryptojacking
Tuy BTC là đồng tiền mã hóa có giá trị lớn nhất hiện nay và được nhiều tin tặc nhắm đến, tuy nhiên ở hoạt động Cryptojacking họ lại không ưu tiên nhắm đến đồng tiền mã hóa này. Các tin tặc sẽ khai thác Monero (XMR) vì:
- Dễ dàng khai thác thông qua CPU cơ bản: Không cần GPU tốt hay máy đào coin hiện đại, chỉ cần sử dụng máy tính cá nhân là có thể thực hiện chạy phần mềm đào.
- Mang tính bảo mật cao: Các cuộc giao dịch Monero được thiết kế với tính ẩn danh tốt, khó có thể tìm ra dấu vết.
- Không cần đến những thiết bị đào với giá cao như ASIC: Điều này giúp nhà đầu tư dễ dàng thực hiện thường xuyên hoạt động khai thác tiền điện tử mà người dùng không hề phát hiện.
Phương pháp phòng tránh Cryptojacking hiệu quả
Trên thị trường tiền điện tử, bảo mật thiết bị cũng là hoạt động vô cùng quan trọng. Trong trường hợp thiết bị của bạn bị lợi dụng để khai thác coin không hợp pháp sẽ mang lại nhiều rủi ro cho tài khoản và thiết bị của bạn cũng giảm sút nghiêm trọng. Dưới đây là các biện pháp phòng tránh Cryptojacking là gì mà bạn có thể tham khảo:
Biện pháp về mặt kỹ thuật
- Cài đặt các phần mềm diệt virus an toàn: Kaspersky hay Bitdefender sẽ giúp nhà đầu tư nhận biết mã độc khai thác coin, hỗ trợ xóa bỏ những mã độc này trước khi chúng hoạt động.
- Thêm tiện ích ngăn chặn đào coin vào trình duyệt: Các plugin như No Coin hay minerBlock có thể hỗ trợ người dùng chống lại các mã đào hoạt động ẩn khi lướt trang web, nhất là khi bạn tìm kiếm thông tin trên thị trường.
- Thường xuyên cập nhật hệ điều hành và phần mềm: Hoạt động này giúp lấp đầy các lỗ hổng về bảo mật, nơi mà các tin tặc có thể tận dụng để thiết lập mã độc khai thác coin vào thiết bị người dùng.
- Dùng VPN uy tín: VPN vừa giúp người dùng mã hóa kết nối vừa bảo mật dữ liệu khi bạn đăng nhập vào sàn, hỗ trợ che giấu địa chỉ IP nhằm tránh bị điều tra hay tấn công.
- Nên tắt JavaScript khi không cần thiết: Cũng có nhiều trường hợp mã độc đào coin hoạt động trên JavaScript khi nhà đầu tư nhấp vào trang web. Chính vì thế, khi bạn tắt tính năng này cũng chặn đường đi của bọn tấn công Cryptojacking.
Biện pháp về hành vi
- Không nên truy cập vào các email hay tập tin lạ: Bạn đừng mở các đường link hay tệp định kèm từ người lạ, điều này có thể khiến họ dễ dàng cài đặt mã độc vào thiết bị.
- Nên cảnh giác với các trang web không có nguồn gốc rõ ràng: Nên tránh xa những website chứa nhiều quảng cáo, pop-up, nội dung có tính giật gân.
- Không sử dụng các phần mềm crack, không có nguồn gốc: Các ứng dụng lậu thường được cài mã độc khai thác coin, vì thế cần phải cảnh giác nhé.
- Nên kiểm tra hiệu suất hệ thống thường xuyên: Mở Task Manager hay Activity Monitor để giám sát các hoạt động, khi nhận thấy CPU chạy mạnh đáng ngờ thì hãy kiểm tra chúng thật kỹ nhé.
Xem thêm:
Man in the Middle Attack là gì? Cách thức và cách phòng tránh hiệu quả
Pig Butchering Scam: Lừa đảo mất tiền vì lừa tình kết hợp đầu tư tiền điện tử
Nên làm gì khi thiết bị bị tấn công Cryptojacking?
Trong trường hợp bạn nghi ngờ thiết bị của mình đã bị cài đặt mã độc khai thác coin, thì hãy thực hiện các thao tác dưới đây nhé:
- Ngưng kết nối mạng ngay: Điều này giúp mã độc với server của tin tặc không được kết nối với nhau, qua đây chặn hoạt động khai thác coin trên thiết bị.
- Quét tất cả hệ thống bằng phần mềm diệt virus: Nên dùng các phần mềm uy tín như Kaspersky, Bitdefender hay Malwarebytes để quét và ngăn chặn các phần mềm nguy hiểm.
- Xóa bỏ những tiến trình bất thường: Mở Task Manager hay Activity Monitor để kiểm tra và ngưng tất cả các tiến trình mà bạn không thực hiện hay sử dụng nhiều tài nguyên.
- Cập nhật hoặc cài đặt lại hệ điều hành: Trong trường hợp bị nhiễm độc quá nặng, bạn hãy cập nhật hệ điều hành hay cài lại từ đầu để giúp hệ thống được an toàn.
- Sửa đổi mật khẩu: Với các tài khoản quan trọng như giao dịch trên sàn Crypto, email hay ngân hàng, bạn cần thay đổi mật khẩu ngay để tránh bị chiếm đoạt bởi hacker.
Tương lai của Cryptojacking
Hiện nay, Blockchain và Crypto ngày càng phát triển nhanh chóng, Cryptojacking cũng trở thành mối đe dọa đến các nhà đầu tư trên thị trường. Dưới đây là các xu hướng nổi bật trong thời gian tới của Cryptojacking:
- Tấn công vào thiết bị IoT và điện thoại thông minh: Khi những thiết bị có kết nối với mạng, đây cũng là mục tiêu mới của bọn tin tặc khi muốn tấn công khai thác coin.
- Dùng Ai để lẩn tránh: Bọn hacker sẽ áp dụng trí tuệ nhân tạo để làm mã độc khó nhận biết, tấn công được trong thời gian dài mà không bị người dùng phát hiện.
- Khai thác các đồng tiền mới được yêu thích: Những đồng coin mới sẽ giúp tin tặc khai thác dễ dàng hơn, không bị chú ý nhiều.
Kết luận
Cryptojacking là một hành vi nguy hiểm trên lĩnh vực tiền điện tử, vì thế các nhà đầu tư và doanh nghiệp cần nắm được các dấu hiệu nhận biết, biện pháp phòng ngừa và xử lý để tránh gây tổn thất nặng nề về tài sản hay thiết bị. Hy vọng với bài viết của Traderforex sẽ giúp bạn có thêm nhiều thông tin cần thiết.
Tôi là Lê Võ Trọng Tú, một Trader Full Time với đam mê phân tích và nhiệt huyết với những con số. Hãy kết nối và chia sẻ cùng chúng tôi – TraderForex. Tôi không hứa sẽ giúp bạn “giàu nhanh”, nhưng tôi sẽ cung cấp cho bạn những “công cụ” để tạo đà phát triển tốt nhất có thể.
